Zapraszamy do lektury ostatniego artykułu z serii poświęconej różnym kwestiom bezpieczeństwa kont maszynowych (NHI), w którym pokażemy, iż w przypadku niektórych organizacji czasem łatwiej jest skorzystać z modelu usługowego, niż startować z projektem samodzielnie.
Kiedy pojawia się ryzyko związane z NHI w organizacji?
Tożsamości nieludzkie, czyli konta usługowe, klucze API, tokeny, certyfikaty i inne poświadczenia używane przez aplikacje oraz automatyzację, stały się dziś jednym z najtrudniejszych obszarów bezpieczeństwa. W wielu organizacjach jest ich wielokrotnie więcej niż kont użytkowników, a jednocześnie często pozostają poza pełnym nadzorem właścicieli biznesowych i zespołów bezpieczeństwa.
Problem nie polega na tym, iż NHI są czymś niepożądanym. Wręcz przeciwnie – bez nich nie działałaby integracja systemów, procesy CI/CD, automatyzacja operacyjna ani nowoczesne środowiska chmurowe. Ryzyko zaczyna się wtedy, gdy organizacja nie wie, ile takich tożsamości posiada, kto za nie odpowiada, jakie mają one uprawnienia, gdzie są używane i czy przez cały czas są potrzebne. To właśnie dlatego inventory, ownership, monitoring i regularna weryfikacja dostępu są dziś traktowane jako fundament dojrzałego podejścia do NHI.
Dlaczego firmy coraz częściej wybierają model usługowy?
W teorii organizacja może zbudować program zarządzania NHI wyłącznie własnymi siłami. W praktyce bardzo często oznacza to konieczność skoordynowania wielu obszarów jednocześnie: IAM, IGA, bezpieczeństwa aplikacyjnego, DevSecOps, zarządzania sekretami, monitoringu oraz procesów operacyjnych. NHIMG zwraca uwagę, iż nie istnieje jeden magiczny produkt, który sam rozwiąże problem – potrzebne są równolegle procesy, governance, integracje i stopniowa remediacja.
Model usługowy ma sens szczególnie wtedy, gdy klient:
- nie ma pełnej inwentaryzacji kont maszynowych,
- chce gwałtownie zidentyfikować największe ryzyka i quick wins,
- potrzebuje wsparcia w zaprojektowaniu procesu ownership i lifecycle management,
- chce połączyć wymagania bezpieczeństwa z realiami pracy zespołów aplikacyjnych i infrastrukturalnych.
W dobrze zaprojektowanej współpracy nie chodzi o „oddanie” problemu, ale o uporządkowanie go wspólnie z partnerem, który wnosi metodykę, doświadczenie, warsztat analityczny i operacyjny rytm pracy.
Jak wygląda wsparcie organizacji w zarządzaniu NHI w praktyce?
Najczęściej pierwszy etap nie zaczyna się od wdrożenia narzędzia, ale od warsztatu i audytu. Celem jest ustalenie, gdzie w środowisku klienta powstają NHI, jakie typy kont i sekretów są używane, gdzie są największe luki w widoczności oraz które obszary niosą najwyższe ryzyko biznesowe.
Na podstawie powyższych ustaleń buduje się plan działania, obejmujący zwykle cztery warstwy.
- Inwentaryzacja i przypisanie odpowiedzialności
Najpierw trzeba ustalić, jakie konta istnieją, do czego służą, kto jest ich właścicielem i czy są przez cały czas używane. Bez tego trudno bezpiecznie planować rotację, ograniczanie uprawnień czy wycofywanie nieużywanych tożsamości. To także moment, w którym organizacja zaczyna odzyskiwać kontrolę nad tzw. shadow access i osieroconymi kontami. - Ocena ryzyka i remediacja
Drugi krok to rozwiązanie najważniejszych problemów: nadmiernych uprawnień, współdzielonych sekretów, braku segregacji środowisk, kont nieużywanych od miesięcy czy lat, a także sytuacji, w których człowiek korzysta z konta technicznego do działań operacyjnych. OWASP wprost wskazuje kwestie związane z NHI jako najważniejsze ryzyka 2025 roku. - Osadzenie NHI w procesach klienta
Dojrzałe zarządzanie NHI nie kończy się na jednorazowym sprzątaniu. Musi wejść do procesów tworzenia i utrzymania usług: provisioningu, zmiany uprawnień, rotacji sekretów, przeglądów dostępu, wycofywania nieużywanych kont, reagowania na incydenty i kontroli wyjątków. To właśnie tutaj najważniejsza jest kooperacja z zespołami aplikacyjnymi, DevOps i bezpieczeństwa. - Monitoring i ciągłe doskonalenie
CISA i NSA wskazują monitoring oraz auditing jako podstawowy mechanizm wykrywania podejrzanej aktywności, a w obszarze NHI ma to szczególne znaczenie, bo wiele nadużyć wygląda z pozoru jak zwykła komunikacja między usługami. Dlatego organizacja powinna nie tylko logować użycie kont i sekretów, ale też regularnie sprawdzać odchylenia od normy, konta nieużywane, nietypowe źródła logowania i zmiany uprawnień.
Co realnie zyskuje klient poprzez obsługę NHI?
Największą wartością nie jest sama „obsługa NHI”, ale uporządkowanie odpowiedzialności i ryzyka w sposób, który nie blokuje biznesu. Dobrze poprowadzony model usługowy pomaga klientowi:
- szybciej zbudować wiarygodny obraz środowiska,
- ustalić priorytety remediacji,
- ograniczyć liczbę osieroconych i nadmiernie uprzywilejowanych kont,
- zmniejszyć ryzyko awarii przy rotacji i wycofywaniu sekretów,
- lepiej przygotować się do wymagań audytowych i compliance.
To ważne, bo praktyka rynkowa pokazuje, iż incydenty bardzo często zaczynają się właśnie od przejętych lub źle zarządzanych tokenów, kluczy i kont usługowych.
Kiedy warto zacząć zarządzać NHI?
Nie trzeba zaczynać od wielkiego programu transformacyjnego. W wielu organizacjach sensowniejszy jest pilotaż obejmujący jeden obszar: wybraną chmurę, grupę aplikacji, środowisko CI/CD albo klasę kont technicznych. Taki etap pozwala zbudować inventory, uzgodnić właścicieli, sprawdzić jakość danych i wypracować model współpracy z zespołami technicznymi. Dopiero potem warto skalować podejście na kolejne domeny.
Podsumowanie
Zarządzanie NHI jako usługa ma sens wtedy, gdy jest rozumiane nie jako zastępstwo za klienta, ale jako sposób na szybkie uporządkowanie trudnego obszaru przy wsparciu partnera, który wnosi doświadczenie, metodykę i operacyjną dyscyplinę. Najlepsze efekty daje połączenie audytu, remediacji, governance i monitoringu – zawsze blisko realnych procesów klienta, a nie obok nich.
Jeśli Wasza organizacja chce uporządkować konta maszynowe, ograniczyć ryzyko związane z sekretami i zbudować praktyczny model odpowiedzialności za NHI, warto zacząć od wspólnej analizy stanu obecnego i wyznaczenia kilku najważniejszych kroków naprawczych, dlatego też zachęcamy do kontaktu z ProLimes.
